هویت شهری و مشارکت شهروندی در تهران بزرگ (یک طرح راهبردی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه جامعه شناسی دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز

10.22081/jtc.2025.70455.1038

چکیده

با رواج انواع حکمرانی‌های مبتنی بر جمهور مردم در جهان، شرکت شهروندان در ادارۀ امور شهرها به یکی از دغدغه‌های حکمرانان شهری تبدیل شده است.  نوع الگوی حکمرانی شهری مؤثرترین عامل در شیوۀ جلب مشارکت مردمی است.  منطق، الگو و شیوۀ حکمرانی شهری در فرهنگ حاکم بر آن شهر رقم می‌خورد و فرهنگ شهری در واقع همان هویت شهروندان یک شهر است.  در شهرهای بزرگی مانند تهران (که عنوان کلان‌شهر به خود گرفته‌اند)، وجود تنوع فرهنگ‌های مختلف، هویت‌های مختلف به‌وجود می‌آورد و ازاین‌رو الگوهای فرماندهی و فرمان‌گیری نیز تنوع می‌یابد.  درعین‌حال لازم است یک هویت و یک شیوۀ حکمرانی واحد بر مجموعۀ شیوۀ جلب مشارکت‌های مردمی حکام باشد که همۀ بخش‌های فرهنگی و هویتی شهر را دربرگیرد .  برای حل این مسئله در شهر بزرگی مانند تهران لازم است ابتدا به فرهنگ و تنوعات فرهنگی شهری که هویت‌ها را شکل می‌دهند، بپردازیم و سپس از شیوۀ حکمرانی مردمی بحث کنیم که بتواند از مشارکت مردم بیشترین استفاده را در ادارۀ امور شهری  ببرد. در این مقاله پس از تعریف فرهنگ و تبیین رابطهٔ آن با هویت، به تنوعات فرهنگی شهر تهران می‌پردازیم و سبک حکمرانی را در قالب این فرهنگ‌های متنوع تشریح می‌کنیم و در نهایت، به شیوۀ جلب مشارکت شهروندان در ادارۀ امور می‌پردازیم.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Urban Identity and Citizen Participation in Greater Tehran (A Strategic Plan)

نویسنده [English]

  • Seyed Saeed Zahed Zahedani
Associate Professor, Department of Sociology, Faculty of Economics, Management and Social Sciences, Shiraz University
چکیده [English]

The global prevalence of various forms of democratic governance has elevated citizen participation in urban management to a primary concern for city administrators. This article argues that the model of urban governance is the most critical factor in shaping public engagement, as its logic, pattern, and methods are intrinsically rooted in the dominant culture of a city—a culture that fundamentally constitutes citizens' urban identity. In a metropolis like Tehran, characterized by significant cultural diversity, multiple and often fragmented identities emerge, leading to varied patterns of command and obedience. Consequently, establishing a cohesive governance framework that fosters inclusive public participation while encompassing the city's diverse cultural and identity segments becomes a strategic imperative. To address this challenge, this study first examines the culture and cultural diversities that shape urban identities in Tehran. It then analyzes governance styles within these pluralistic contexts and, ultimately, proposes methods for effectively engaging citizens in urban administration. The research methodology involves conceptual analysis and a descriptive-analytical approach, concluding that a synergistic model balancing centralized coordination with decentralized, culturally-sensitive participatory mechanisms is essential for harnessing maximal public contribution in managing Greater Tehran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Centralization
  • Decentralization
  • Formal Organizations
  • Informal Organizations
  • Municipality
  • Mosque
  1. زاهد، سعید (1381). جنبشهای اجتماعی معاصر ایران. تهران: سروش و کتاب طه.
  2. زاهد، سید سعید (1382). زمینه‌های اجتماعی مردم‌سالاری  دینی در تاریخ معاصر ایران، مردم‌سالاری  دینی (جلد سوم).  «پیشینۀ تاریخی و تجربۀ مردم‌سالاری  دینی»، مجموع مقالات همایش مردم‌سالاری  دینی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و معارف. صص‌160-139.
  3. زاهد، سید سعید (1395). «الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت فرهنگی، الگوی پایهٔ پیشرفت». مجموعه مقالات پنجمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. تهران: انتشارات مرکز اسلامی اسلامی ایرانی پیشرفت، صص‌3550-335.
  4. Held, David (1996). Models of Democracy. Cambridge: Polity Press.   
دوره 2، شماره 4 - شماره پیاپی 4
دوفصلنامه الهیات شهر سال دوم، شماره چهارم، پاییز و زمستان ۱۴۰۳
مهر 1403
صفحه 1-16
  • تاریخ دریافت: 14 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش: 08 مهر 1404
  • تاریخ انتشار: 01 مهر 1403